Η σεξουαλικότητα είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ύπαρξης του ανθρώπου που επηρεάζεται και επηρεάζει σχεδόν όλες τις πτυχές της ποιότητας ζωής του. Η παρουσία μιας χρόνιας νόσου όπως η Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ) μπορεί να επηρεάσει και να δυσκολέψει την έκφραση της με διάφορους τρόπους. Ο παραδοσιακός τρόπος με τον οποίο αξιολογούνται τα συμπτώματα σεξουαλικής δυσλειτουργίας είναι να κατηγοριοποιούνται οι διαταραχές σύμφωνα με τον κύκλο σεξουαλικής απόκρισης όπως διαταραχές της διάθεσης, της διέγερσης του οργασμού. Όμως λόγω της ιδιαιτερότητας και της πολλαπλότητας των τρόπων με τους οποίους η ΠΣ μπορεί να επηρεάσει  την σεξουαλικότητα των ασθενών και τις σχέσεις τους η βιβλιογραφία που αναφέρεται σε αυτούς τους τρόπους έχει καθιερώσει την περιγραφή των συμπτωμάτων σε τρεις κύριους παράγοντες ή επίπεδα : Το πρωτογενές, το δευτερογενές και το τριτογενές επίπεδο συμπτωμάτων.

Το πρωτογενές επίπεδο συμπτωμάτων αναφέρεται στη δυσλειτουργία που προκύπτει από αμιγώς νευρολογικές βλάβες που επηρεάζουν άμεσα την σεξουαλική απόκριση. Εστίες απομυελίνωσης στην σπονδυλική στήλη στο ύψος του Ι2-Ι4 συνδέονται ισχυρά με σεξουαλική δυσλειτουργία. Τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες ασθενείς αυτά τα πρωτογενή προβλήματα περιλαμβάνουν απώλεια της λίμπιντο, μειωμένη, επώδυνη ή και καθόλου αισθητικότητα της περιοχής των γεννητικών οργάνων και διαταραγμένη ή και με πλήρη απουσία αίσθηση οργασμού. Οι άνδρες μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσκολία να έχουν ή να διατηρήσουν την στύση τους καθώς και μείωση ή απώλεια εσκπερμάτισης. Οι γυναίκες μπορεί να έχουν ελλιπή ύγρανση του κόλπου.

Το δευτερογενές επίπεδο συμπτωμάτων αναφέρεται σε συμπτώματα που δεν έχουν σχέση με την σεξουαλική λειτουργία του ασθενούς όμως επεμβαίνουν στην σεξουαλική απόκριση. Τέτοια είναι τα συμπτώματα από το ουροποιητικό και το έντερο, η κόπωση, η κατάθλιψη, η σπαστικότητα, η μυϊκή ατονία, οι παραισθησίες,  ο τρόμος, τα γνωσιακά ελλείμματα καθώς και οι παρενέργειες φαρμάκων.

Το τριτογενές επίπεδο συμπτωμάτων αναφέρεται σε κοινωνιοψυχολογικές παραμέτρους καθώς και σε πολιτισμικά στοιχεία που επεμβαίνουν στην σεξουαλικότητα των ατόμων και στη σεξουαλική λειτουργία τους. Σαν τέτοια αναφέρονται η εικόνα σώματος, το άγχος επίδοσης, οι αλλαγές στην αυτοπεποίθηση εξαιτίας της νόσου, οι αλλαγές στους ρόλους των ατόμων μέσα από το πρίσμα της ασθένειας, η σεξουαλική επικοινωνία των συντρόφων, οι απόψεις περί σεξουαλικής έκφρασης από τα ίδια τα άτομα αλλά και από τους επαγγελματίες υγείας

Απαραίτητες ομάδες τροφών

Πρέπει να προσπαθήσετε να τρώτε τροφές από τις παρακάτω πεντε κατηγορίες:
Πρωτεΐνες

Απαραίτητες για την ενδυνάμωση των μυών και την ενέργεια. Προσπαθήστε να παίρνετε δύο ή τρεις μερίδες ημερησίως. Οι τροφές που είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες:

  • Άπαχο κρέας, ψάρια
  • Φασόλια
  • Όσπρια
  • Γαλακτοκομικά προϊόντα
Υδατάνθρακες

Είναι αμυλώδεις τροφές που παρέχουν ενέργεια και πρέπει να αποτελούν τη κύρια ομάδα τροφών της δίαιτάς σας. Βρίσκονται στις τροφές που έχουν βάση τα δημητριακά και σε αυτές που έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ίνες. Οι ίνες βοηθούν την πέψη και προστατεύουν από τη δυσκοιλιότητα. Οι τροφές που είναι πλούσιες σε υδατάνθρακες είναι:

  • Αλεύρι και ψωμί ολικής αλέσεως
  • Δημητριακά (σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, καλαμπόκι)
  • Ζυμαρικά και ρύζι
  • Φασόλια και όσπρια
  • Πατάτες
  • Φρέσκα και ξερά φρούτα
Γαλακτοκομικά προϊόντα

Είναι καλή πηγή ασβεστίου, πρωτεϊνών και βιταμινών Α,D, E και Β (ιδίως φολικού οξέως και Β12). Τα γαλακτοκομικά περιέχουν υψηλά ποσοστά κορεσμένων λιπαρών (αυξάνουν την χοληστερίνη) και γι΄ αυτό πρέπει να διαλέγετε αυτά που είναι χαμηλά σε λιπαρά. Στα γαλακτοκομικά προϊόντα περιλαμβάνονται:

  • Το γάλα
  • Το γιαούρτι
  • Το τυρί
  • Τα αυγά (πάντοτε καλά μαγειρευμένα)
Φρούτα και λαχανικά
Είναι απαραίτητη πηγή βιταμινών Α, C και Ε (αντιοξειδικές) και μεταλλικών αλάτων όπως ποτάσιου, μαγνήσιου, ασβέστιου. Είναι ανάγκη να τρώτε 5 μερίδες φρέσκων φρούτων και λαχανικών την ημέρα. Μερικοί άνθρωποι προτιμούν τα προϊόντα οργανικής καλλιέργειας αλλά και τα κατεψυγμένα είναι μια καλή εναλλακτική λύση όταν δεν υπάρχουν φρέσκα προϊόντα. Μην παραβράζετε τα λαχανικά και τα φρούτα. Μαγειρέψτέ τα στον ατμό ή κάνετέ τα βραστά, σε όσο το δυνατόν λιγότερο νερό, για να μην καταστρέφονται οι ίνες και οι βιταμίνες.
Λιπαρά

Μικρές ποσότητες λιπαρών είναι απαραίτητη πηγή ενέργειας. Υπάρχουν τρεις τύποι λιπαρών και όλοι έχουν την ίδια περιεκτικότητα σε θερμίδες.

  • Κορεσμένα. Συνδέονται με αύξηση της χοληστερίνης. Περιέχονται κυρίως σε ζωικά προϊόντα (κρέας και γαλακτοκομικά), επεξεργασμένες τροφές και στο λάδι καρύδας. Περιορίστε τα στο ελάχιστο.
  • Μονοακόρεστα. Δεν συνδέονται με αύξηση της χοληστερίνης τόσο όσο τα κορεσμένα. Περιέχονται κυρίως στο αβοκάντο, στο ελαιόλαδο και στους ξηρούς καρπούς. (π.χ. φιστίκι αράπικο, φουντούκια, μύγδαλα).
  • Πολυακόρεστα. Απαραίτητα λιπαρά οξέα που περιέχονται κυρίως στα φυτικά λάδια, στους ξηρούς καρπούς (π.χ. ηλιόσπορο, σόγια, καλαμπόκι, καλαμποκάλευρο), στα λιπαρά ψάρια και ψαρέλαια (μουρουνόλαδο). Προσπαθήστε να τρώτε κατά προτίμηση αυτές τις λιπαρές τροφές.

Όλα τα λιπαρά περιέχουν υψηλά ποσοστά θερμίδων και επομένως αν είστε υπέρβαροι πρέπει να περιορίσετε τις ποσότητες λιπαρών που παίρνετε. Να τρώτε τροφές με χαμηλά λιπαρά, δηλαδή ημιαποβουτυρωμένα ή αποβουτυρωμένα βούτυρο, γάλα και τυριά.